Geleceğin Dünyasında İnternet ve Riskleri

Küreselleşmenin hayatımıza getirdiği sayısız yeniliğin yanı sıra, iletişim teknolojileri de büyük bir hızla gelişiyor. İletişim teknolojilerinin hızla ilerlemesi ve yaygınlaşması pek çok alanda yeni açılımlar sunuyor. Zaman ve mekândan bağımsız iletişim kurma imkânı sağlayan internet, başta çocuklar olmak üzere toplumun her kesiminde yaygınlaşmakta ve her geçen gün daha da cazip hale geliyor. Ancak sunduğu fırsatların yanı sıra beraberinde getirebileceği potansiyel riskler de tartışmalara yol açıyor.

Günümüzde çocuklar erken yaşlardan itibaren internetle etkileşime girmekle kalmayıp, doğdukları andan itibaren bu ortamda var olan bireyler olarak sosyalleşiyor. Canbek ve Sağıroğlu'nun (2007) belirttiği gibi, internetin bilinçsiz kullanımı çocuklar ve gençler için çok sayıda olumsuz duruma yol açıyor. Canbek ve Sağıroğlu'ndan (2007, s. 35) uyarlanan liste, ortaya çıkabilecek olumsuz durumları şöyle sıralıyor:

İnternetin çocuklar için potansiyel tehlikeleri Kaşık ve arkadaşları (2014) tarafından yürütülen araştırmanın sonuçlarında ortaya konuluyor. İnternetin kullanıcılara etkinlik, üretkenlik ve etkileşim için fırsatlar sağladığı açık olsa da bununla birlikte, çok sayıda çalışma internetin bazı zorlukları, kısıtlamaları ve sorunları da beraberinde getirdiğini ortaya koyuyor (Tablo 1'e bakınız). Özellikle internet kullanımıyla ilişkili riskler, özellikle bu dijital ortamda sorumlu bir şekilde gezinmek için gerekli olgunluğa ve anlayışa sahip olmayabilecek çocuklar için de geçerli. Çocukların halihazırda çevrimiçi faaliyetlere ayırdıkları kayda değer zaman göz önünde bulundurulduğunda, ebeveynlerin çocukların çevrimiçi güvenliğini ve refahını sağlamak için bazı tedbirler alması zorunlu hale geliyor.

Çocukluk döneminde internet ile etkileşimin yaş gruplarına göre sınırlandırılması için birtakım çalışmalar bulunuyor. Amerikan Pediatri Akademisi (APA)’nın çocukların teknolojik araçları kullanımına dair 2011 yılında yaptığı açıklamada belirtilen rapora göre; 0-2 yaş grubu çocukların teknolojik araçlardan tamamen uzak tutulmasını, 3-5 yaş gurubu çocukların teknolojik araçlar ile en fazla 1 saat etkileşim içinde bulunmasını, 6-18 yaş grubu çocuklarda bu etkileşimin en fazla 2 saat olması gerektiği vurgulanıyor. Özellikle teknolojik araçların çocuk odalarında bulundurulmaması uzmanlar tarafından önerilmekte (huffpost.com, 2017; yedam.org, 2013).

Teknolojideki gelişmeler ve internet kullanımının evrimi ışığında, internetin gelecekte hayatımızda daha önemli bir rol oynamaya devam edeceği öngörülüyor. Çocukların çevrimiçi kullanımıyla ilgili potansiyel risklerin uygun önlemlerin alınması yoluyla azaltılması mümkün olacak. Araştırmalarda, çocukların iletişim teknolojilerini kullanma bilgi ve becerilerini edinmelerinde medya okuryazarlığı eğitiminin önemi vurgulanıyor (Uyar & Hasdemir, 2020). Medya okuryazarlığının geliştirilmesi, çocukların medya içeriğinin daha ayırt edici tüketicileri olmalarını sağlayacak. Medya okuryazarlığı bilincinin çocuklarda geliştirilmesi konusunda ebeveynlere ve okul döneminde eğitimcilere büyük sorumluluklar düşüyor.